Công trình công cộng ngầm: Đã có quy định kỹ thuật cụ thể

(Xây dựng) - Xây dựng công trình ngầm đóng vai trò quan trọng trong phát triển đô thị bền vững. Việc quản lý, khai thác công trình ngầm sẽ tiết kiệm được tài nguyên đất, cải thiện môi trường. Để phù hợp thực tế, Bộ Xây dựng đang tiếp thu, lấy ý kiến các Bộ, ngành về Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về công trình công cộng ngầm đô thị.

-->

(Xây dựng) - Xây dựng công trình ngầm đóng vai trò quan trọng trong phát triển đô thị bền vững. Việc quản lý, khai thác công trình ngầm sẽ tiết kiệm được tài nguyên đất, cải thiện môi trường. Để phù hợp thực tế, Bộ Xây dựng đang tiếp thu, lấy ý kiến các Bộ, ngành về Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về công trình công cộng ngầm đô thị.


Công trình công cộng ngầm đồ thị đáp ứng chiến lước phát triển bền vững (ảnh internet)

Quy định về kỹ thuật

Các công trình ngầm phải được khảo sát xây dựng phù hợp (trắc địa công trình, khảo sát địa chất công trình, khảo sát địa kỹ thuật và địa kỹ thuật - môi trường) với mục đích cung cấp đủ các dữ liệu đảm bảo thiết kế, thi công, khai thác an toàn cho bản thân công trình ngầm, bảo vệ nhà, công trình, môi trường lân cận trên và dưới mặt đất tương ứng với các giai đoạn thực hiện dự án xây dựng. Trong một số trường hợp đặc biệt, khảo sát chuyên ngành khảo cổ cũng cần thiết phải tiến hành cùng với công tác khảo sát xây dựng.

Theo quy chuẩn, khảo sát xây dựng công trình ngầm phải đ­ược tiến hành trong phạm vi (theo diện rộng và chiều sâu) được dự báo có ảnh hưởng của quá trình xây dựng và khai thác công trình ngầm với môi trường địa chất. Các quan trắc địa kỹ thuật - môi trường trong công trình ngầm, môi trường địa chất, các công trình ngầm liền kề và các công trình trên mặt đất phải được xem xét thực hiện trong quá trình thi công và khai thác, sử dụng công trình ngầm. Phải xem xét đánh giá rủi ro địa chất – số đo xác suất xuất hiện các quá trình địa chất, địa chất công trình nguy hiểm có thể tác động bất lợi cho các đối tượng xây dựng ngầm trong quá trình thi công và sử dụng khai thác phục vụ xác định các tổn thất liên quan với các quá trình này, các giải pháp giảm thiểu và ngăn ngừa sự xuất hiện của chúng.

Đối với kết cấu công trình phải đảm bảo độ bền, ổn định trong suốt thời gian thi công và khai thác sử dụng công trình. Kết cấu công trình ngầm phải tính đến tác động của tải trọng, các yếu tố tự nhiên theo QCVN 02:2009/BXD và tương tác của công trình với môi trường địa chất xung quanh. Vật liệu sử dụng trong công trình ngầm đô thị phải đáp ứng yêu cầu về độ bền, độ bền lâu, an toàn cháy, chống thấm nước và khí, ổn định đối với những tác động khác nhau của môi trường bên ngoài, không phát sinh các vật chất độc hại và dễ cháy trong thời gian khai thác và cần phải đảm bảo theo niên hạn sử dụng quy định của công trình. Công trình ngầm đô thị phải có cấu tạo loại trừ được khả năng tràn nước với xác suất vượt mực nước cao nhất 1 lần trong 100 năm.

Đối với an toàn cháy, công trình ngầm phải được đảm bảo bằng các hệ thống ngăn cháy, bảo vệ phòng chống cháy và hệ thống các giải pháp tổ chức - kỹ thuật. Hệ thống an toàn phòng chống cháy cho công trình ngầm đô thị phải đảm bảo duy trì hoạt động trong suốt các giai đoạn phát sinh, phát triển và khắc phục sự cố cháy, đảm bảo các điều kiện an toàn để tiếp cận vùng cháy và đảm bảo chữa cháy tự động, từ xa. Các giải pháp kết cấu phòng chống cháy phải tập trung vào mục đích tránh sập đổ các kết cấu chịu lực, khu trú sự cố cháy. Giới hạn chịu lửa của các vách ngăn chống cháy và các kết cấu chịu lực phải cao hơn khoảng thời gian phát triển tự do của đám cháy với hệ số an toàn hợp lý phụ thuộc vào loại kết cấu và công năng của công trình hoặc bộ phận công trình.

Phải xem xét hạn chế tối đa sử dụng các vật liệu dễ bắt cháy trong kết cấu và trang thiết bị trong công trình ngầm đô thị. Sàn, tường, vách ngăn trên đường thoát hiểm phải là các vật liệu không cháy. Tất cả các cửa trong công trình ngầm phải được chống cháy. Hệ thống họng nước chữa cháy trong công trình ngầm đô thị, hệ thống cấp nước chữa cháy ngoài công trình phải tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng cho công trình ngầm thiết kế. Công trình ngầm đô thị phải được trang bị hệ thống thiết bị chữa cháy tự động và hệ thống báo cháy cho phép xác định chính xác đối tượng và vị trí phát sinh sự cố cháy.

Đáp ứng an toàn vệ sinh môi trường

Quy chuẩn cũng quy định rõ về điều kiện môi trường bên trong công trình ngầm. Theo đó, điều kiện môi trường bên trong công trình ngầm đô thị phải đảm bảo các yêu cầu về môi trường không khí (độ sạch của không khí, thành phần và lượng chứa khí, bụi, khói của chúng, nhiệt độ, độ ẩm và tốc độ chuyển động không khí), chiếu sáng, tiếng ồn, độ rung tùy theo công năng của công trình ngầm đô thị và số lượng cũng như thời gian lưu trú của người qua lại và làm việc trong công trình ngầm đô thị.

Đối với công trình ngầm đô thị có người làm việc và hành khách lưu trú phải bố trí hệ thống thông gió hút-xả kích thích cơ khí với tần suất trao đổi không khí không dưới 3 lần/giờ. Tại những nơi tập trung đông người, trao đổi không khí phải xác định bằng tính toán đảm bảo lượng không khí cấp không ít hơn 60 m³/giờ/người và phải thiết kế hệ thống thông gió thoát xả khói sự cố đảm bảo thoát hiểm an toàn cho người với công suất xác định theo diện tích nguồn cháy. Hệ thống thông gió, điều hòa không khí phải được thiết kế tránh xả không khí bẩn từ công trình ngầm gây ô nhiễm môi trường đô thị bằng các giải pháp phù hợp như tái sinh không khí hoặc thông gió theo chu trình kín cũng như các giải pháp áp dụng kỹ thuật - công nghệ mới cho mục đích này.

Đối với hệ thống cấp, thoát nước, các yêu cầu kỹ thuật phải tuân thủ các quy định hiện hành về hệ thống cấp thoát nước trong nhà và công trình, đảm bảo cấp nước cho các thiết bị vệ sinh, các trang thiết bị công nghệ và hệ thống thiết bị phục vụ chữa cháy tự động và đảm bảo thoát nước từ các hệ thống trang thiết bị vệ sinh, công nghệ và từ các khu vực bị ngập do thẩm thấu từ bên ngoài và sau quá trình chữa cháy. Xem xét thiết kế hệ thống xử lý nước thải cục bộ trong công trình ngầm trước khi tiêu thoát chúng ra hệ thống thoát nước của khu vực đô thị.

Về hệ thống chiếu sáng, các công trình ngầm đô thị phải tuân thủ các yêu cầu kỹ thuật của QCVN 05:2008/BXD. Cần chú ý thiết kế áp dụng chiếu sáng thích nghi với điều kiện biến đổi cường độ sáng tại các lối ra vào công trình ngầm, chiếu sáng phục vụ thoát hiểm sự cố trong công trình ngầm. Các yêu cầu kỹ thuật bảo đảm chống ồn, rung cho công trình ngầm đô thị và công trình, môi trường xung quanh phải tuân thủ các yêu cầu kỹ thuật quy định trong QCXDVN 05:2008/BXD và các tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng cho công trình về vệ sinh môi trường...

Các chuyên gia cho rằng, Việt Nam cần sớm hoàn thiện chính sách quản lý, hệ thống pháp quy và cơ sở dữ liệu không gian ngầm làm căn cứ để khai thác và sử dụng không gian ngầm cho mục tiêu chỉnh trang và phát triển đô thị, nâng cao chất lượng sống như ITA (Hiệp hội Hầm và Ngầm quốc tế) đã tóm lược: “Tiết kiệm tài nguyên, cải thiện môi trường, xây dựng đô thị dựa trên chiến lược phát triển bền vững”.

Hồng Quang

Nguồn: www.baoxaydung.com.vn